Listopad 2002

Polska przypomni Europie o jej korzeniach
z kard. Angelo Sodano rozmawia Krzysztof Gołębiowski

Święci – aby zawstydzać
ks. Mariusz Rosik

Proces beatyfikacyjny ks. Jerzego Popiełuszki
ks. Piotr Nitecki

Służba Bezpieczeństwa a Cmentarz Osobowicki
Tomasz Balbus

Rysy diaspory
Adam Ryszard Prokop

O Polakach w Czechach
z Tadeuszem Siwkiem rozmawia Leszek Wątróbski

O świetle
Agata Combik

Klaryski z Ząbkowic
Jan Korcz

Jeszcze o „Mikrokosmosie"





Strona główna

Archiwum

Klaryski z Ząbkowic
Jan Korcz


Klaryski przybyły do Ząbkowic po drugiej wojnie światowej. W sierpniu 1946 roku otrzymały dokument, na mocy którego miejscowe władze przekazały siostrom kościół i klasztor, które od 1810 roku należały do gminy protestanckiej. Przybyły tu siostry z Kłodzka, gdzie zatrzymały się po przyjeździe ze Lwowa. Obecnie w tutejszym domu jest 26 sióstr.

Przed wiekami kościół ten i klasztor wybudowali dominikanie, którzy przybyli tu w XIII wieku. Pracowali w Ząbkowicach i modlili się przez sześćset lat! Wiele razy kościół płonął. Po trzęsieniu ziemi w 1737 roku zawaliło się sklepienie. Pół wieku wcześniej w wyniku obsunięcia się fundamentów zapadła się część kościoła. W 1778 roku od uderzenia pioruna zniszczeniu uległ ołtarz główny. Burzliwe więc były dzieje tej świątyni.

Z Francji do Polski

Zakon klarysek powstał we Francji. W 1854 roku pierwszy dom zgromadzenia został założony w Paryżu, siostry jednak wkrótce przeniosły się do Troyes. Współzałożycielem wspólnoty był ojciec Bonawentura – Jean-Baptiste Heurlaut. Początkowo był proboszczem w bretońskiej wiosce Maizieres, potem wstąpił do kapucynów. Jego pragnieniem było założenie zgromadzenia, które będzie oddawało nieustanną cześć Najświętszej Eucharystii. Znalazł osobę odpowiednią do realizacji tego zamierzenia. Była nią matka Maria od św. Klary – Wiktoria Józefina Bouillevaux – współzałożycielka nowej rodziny zakonnej. Do francuskiej wspólnoty sióstr, noszących wówczas nazwę Franciszkanek Najświętszego Sakramentu, wstąpi- ła w 1866 roku Ludwika Morawska. W krótkim czasie dołączyły do niej trzy inne Polki. Były to czasy niewoli. Papież Pius IX powiedział do naszych rodaków: „Polska będzie uratowana przez Najświętszy Sakrament”. Słowa te przywiózł z Rzymu ks. Aleksander Jełowicki, który opiekował się grupą Polaków w Troyes. Stały się one inspiracją dla matki Ludwiki Morawskiej, która w tamtej wspólnocie przyjęła imię siostry Marii od Krzyża. W 1871 roku wraz z sześcioma siostrami przyjechała do Polski, aby przeszczepić na naszą ziemię kult Eucharystii.

Z Granowa do Lwowa

Pierwszym domem zakonnym stał się pałacyk hrabiny Cecylii Działyńskiej w Granowie pod Poznaniem. Siostry wyjechały z Granowa i zamieszkały w Gnieźnie. W 1873 roku, w związku z Kulturkampfem Bismarcka, musiały opuścić Wielkie Księstwo Poznańskie i wyjechały do Lwowa. We Lwowie matka Morawska rozpoczęła budowę kościoła i klasztoru. Kościół pod wezwaniem Najświętszego Serca Pana Jezusa jest obecnie w rękach prawosławnych. W jego podziemiach spoczywają w krypcie doczesne szczątki matki Marii od Krzyża. Każdego roku siostry z jednego domu, a jest ich w Polsce siedem, udają się do grobu Matki. Wspólnota katolików mieszkających we Lwowie troszczy się o to, aby każdego 26 dnia miesiąca (dzień śmierci Matki) w krypcie grobowej została odprawiona Msza święta. W lipcu 1898 roku siostry ze Lwowa otworzyły klasztor w Wiedniu, a w 1921 roku – wyjechały do Stanów Zjednoczonych (obecnie jest tam pięć domów). W 1925 roku siostry z Wiednia udały się do Bautzen (Budziszyna), a w 1933 roku klaryski z Ameryki wyjechały do Indii, aby i tam wznieść tron dla Jezusa – Hostii. W Azji jest już osiem klasztorów.

Adoracja ze świeckimi

Pięknym zwyczajem w kościele klarysek jest comiesięczna adoracja Najświętszego Sakramentu przez wiernych świeckich. Wówczas kościół jest otwarty przez całą noc. Wcześniej gromadzą się ludzie, chociaż adoracja rozpoczyna się o godzinie 22.00. Prowadzą ją nie tylko siostry, ale także młodzież z grupy oazowej przy parafii pallotyńskiej, dziewczęta przebywające na rekolekcjach, panie z parafii św. Jadwigi, Czasami przychodzą tutaj nowicjusze od księży pallotynów z zespołem muzycznym. O północy sprawowana jest Msza święta. Kościół jest zazwyczaj pełny. Po Mszy część ludzi udaje się do domów, część zaś pozostaje na adorację. Przez wiele lat adoracja dla wiernych odbywała się w nocy z pierwszego czwartku na pierwszy piątek miesiąca. Dla ludzi pracujących i dla młodzieży uczącej się ten termin nie był najlepszy. Teraz adoracja trwa z pierwszego piątku na pierwszą sobotę miesiąca. Kościół jest otwarty przez cały dzień i każdy ma możliwość adoracji (w godzinach od 6.00 do 18.00). W świątyni pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego znajdują się relikwie trzech dominikańskich męczenników: ojca Mikołaja – przeora tutejszego klasztoru, ojca Jana i diakona Andrzeja. Ponieśli śmierć męczeńską za wiarę 12 marca 1428 roku z rąk husytów.

Warto podkreślić, iż początkowo zakon oparty był na tak zwanej trzeciej regule franciszkańskiej i przyjął nazwę – Franciszkanki Najświętszego Sakramentu. W 1912 roku siostry przeszły na drugą, czyli żeńską regułę franciszkańską. Zmiana nazwy na Klaryski od Wieczystej Adoracji nastąpiła dopiero w 1970 roku. Od pięćdziesięciu lat posługę sakramentalną w tamtejszym kościele sprawują księża pallotyni. Na terenie Polski zakon klarysek posiada siedem klasztorów: w Bydgoszczy – ul. Gdańska 56, w Elblągu – ul. Bema 12, w Kłodzku – ul. Łukasińskiego 34, w Pniewach Wielkopolskich – ul. Kapłańska 3, w Kętach koło Bielska – ul. Kościuszki 6, w Słupsku – ul. Henryka Pobożnego 7.


Jan Korcz
Adres: Klasztor Sióstr Klarysek, ul. Grunwaldzka 8, 57-200 Ząbkowice Śląskie tel. (0-74) 15-17-81