Wrzesień 2011

Dobry start
Ks. Kacper Radzki

Powołanie nauczyciela
Grażyna Grzywa

Tajemnica Krzyża
Halina Dzięgło

Budować w Panu
Edward Guziakiewicz

Każde dziecko jest darem Boga
Anna Żarowska

Beatyfikacja kolejnej ofiary nazizmu
Ks. Adam Ryszard Prokop

Na naukę nigdy nie jest za późno
Ks. Henryk Szeloch

„Nasz los przestrogą”
Stanisław A. Bogaczewicz

Wspomnienie o księdzu prałacie Stefanie Wójciku
Krystyn J. Matwijowski

Ostatnie lata prymasa Hlonda
Ks. Józef Pater

Wszyscy zacznijmy wychowywać!
Z listu pasterskiego Episkopatu Polski

Horyzont
Elżbieta Nowak

Strona główna

Archiwum

Na naukę nigdy nie jest za późno
Ks. Henryk Szeloch


Wiele osób starszych, to ludzie wciąż sprawni i aktywni, nieznoszący bezczynnego siedzenia w czterech ścianach, potrzebujący pretekstu do wyjścia z domu. Jedną z form ich aktywizacji są bez wątpienia uniwersytety trzeciego wieku, które stwarzają możliwości ciągłego poszerzania wiedzy, pobudzają do aktywizacji społecznej w interesie jednostki i ogółu, ułatwiają nawiązywanie przyjaźni, zapewniają możliwość dbania o kondycję fizyczną.

Początki powstania uniwersytetów trzeciego wieku

Początki ruchów uniwersytetów trzeciego wieku sięgają roku 1972. Wtedy to profesor Uniwersytetu w Tuluzie Pierre Vellas zorganizował spotkanie 40 seniorów, aby zorientować się, czego oczekują oni od uniwersytetu. Rok później założony przez wspomnianego profesora pierwszy w świecie uniwersytet przeznaczony dla osób starszych zainaugurował już swoją działalność. Po pierwszym uniwersytecie powstały następne. Powstające uniwersytety trzeciego wieku we Francji charakteryzowały się: ścisłym związkiem z ośrodkami akademickimi, wysokim poziomem działalności dydaktycznej i zróżnicowaniem form organizacyjnych – od pełnej integracji z wyższą uczelnią, przez ścisłą z nią współpracę aż do niezależności.

Obecnie idea kształcenia we francuskich uniwersytetach trzeciego wieku, kiedyś określana mianem segregacyjnej, zmieniła się w koncepcję uniwersytetu dla wszystkich grup wiekowych (Université Tous Âges). Idea ta przyczyniła się we Francji do szeroko rozumianej wymiany międzygeneracyjnej i jest realizowana na wszystkich francuskich uczelniach.

Z Francji idea uniwersytetów trzeciego wieku trafiła na podatny grunt do Wielkiej Brytanii. Tam grupa entuzjastów z Cambridge stworzyła model nieco odmienny od francuskiego. Model brytyjski, zwany też modelem Cambridge, został oparty na samopomocy i pomocy wzajemnej słuchaczy. Główne cechy tego modelu to: brak wsparcia ze strony wyższych uczelni, samopomoc jako główna metoda kształcenia, brak podziału na studentów i wykładowców. Seniorzy sami organizują zajęcia, wykorzystując własną wiedzę i doświadczenie. Uniwersytet trzeciego wieku w Wielkiej Brytanii może zostać założony właściwie przez każdą osobę. Istnieją zarówno uniwersytety liczące kilkuset słuchaczy, jak i małe – liczące od kilkunastu do kilkudziesięciu słuchaczy. Te ostatnie funkcjonują zazwyczaj w mniejszych miejscowościach. Oferta edukacyjna uniwersytetów jest zróżnicowana: wykładane są przedmioty akademickie, ale także prowadzone są zajęcia praktyczne. Program w znacznej mierze zależy od tego, czym interesują się studenci i jakie posiadają umiejętności. Niektóre uniwersytety współpracują ze szkołami wyższymi, większość jednak pozostaje zupełnie niezależnymi ośrodkami kształcenia ludzi starszych, spełniającymi oprócz funkcji poznawczych również integracyjne i terapeutyczne.

Uniwersytety trzeciego wieku w Polsce

Pierwszy uniwersytet trzeciego wieku w Polsce został powołany do życia w Warszawie w 1975 roku pod nazwą Studium III Wieku. Jego założycielką była prof. Halina Szwarc. 12 listopada 1975 roku zainaugurowano pierwszy rok akademicki na tym uniwersytecie. Intensywny rozwój uniwersytetów trzeciego wieku w Polsce przypadł na lata 1975-79. Powstały wówczas uniwersytety we Wrocławiu, Opolu, Szczecinie, Poznaniu, Gdańsku i Łodzi. Po roku 1989, w następstwie zmian systemowych oraz rosnącej populacji ludzi starszych w naszym kraju, zapotrzebowanie na tego typu placówki nie ustaje. Widać to także i dziś.

Polska była trzecim krajem na świecie, w którym rozwinął się ruch uniwersytetów trzeciego wieku, a warszawskie Studium III Wieku należało do historycznie najstarszych uniwersytetów dla seniorów. Wszystkie uniwersytety trzeciego wieku w Polsce zrzeszone są w Sekcji Polskich Uniwersytetów Trzeciego Wieku, a ona z kolei należy do Międzynarodowego Stowarzyszenia Uniwersytetów Trzeciego Wieku (AIUTA). Sekcja ta za nadrzędny cel działalności uniwersytetów dla osób starszych uznała poprawę jakości życia tych osób, stworzenie warunków do „dobrego starzenia się”, przełamywanie błędnych stereotypów i wyobrażeń przypisujących ludziom w podeszłym wieku role upośledzonych fizycznie i umysłowo. Celowi temu służy włączenie seniorów do systemu kształcenia ustawicznego w oparciu o potencjał intelektualny, naukowy i bazę materialną wyższych uczelni.

Wymagania, które muszą spełniać dziś uniwersytety trzeciego wieku, aby mogły się tak nazywać, są następujące: lokalizacja placówki uniwersyteckiej powinna być przy uczelni wyższej (najlepiej humanistycznej), wykładowcami tego typu uniwersytetów winni być wyłącznie pracownicy naukowi uczelni wyższych, a dodatkowym wymogiem formalnym ma być dogodna pod względem komunikacyjnym lokalizacja placówki uniwersyteckiej, umożliwiająca łatwy dojazd na wykłady zarówno słuchaczom jak i wykładowcom. Taki model uniwersytetu trzeciego wieku (model francuski) ma zapewnić akademicki poziom kształcenia i kładzie duży nacisk na zajęcia dydaktyczne. Spełniający powyższe wymagania uniwersytet trzeciego wieku ma też swoje umocowanie prawne – działa w oparciu o ustawę o szkolnictwie wyższym.

Uniwersytet trzeciego wieku jako forma nowej ewangelizacji

Ostatnio uniwersytety trzeciego wieku powstają także przy uczelniach kościelnych. Przykładem jest tutaj uniwersytet trzeciego wieku powołany do istnienia w 2009 roku przy Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu. Już sama inicjatywa jego powołania przez władze wrocławskiej uczelni papieskiej spotkała się z bardzo dużym zainteresowaniem. Obecnie na pierwszym i drugim roku studiów w zajęciach wykładowych, które odbywają się w auli PWT w drugą i czwartą sobotę każdego miesiąca, uczestniczy blisko trzystu słuchaczy. Wykłady dotyczą różnych dyscyplin teologii i filozofii, a także psychologii, pedagogiki i prawa. W przyszłym roku liczba słuchaczy z pewnością się powiększy, ponieważ pełny cykl studiów na tym uniwersytecie trwa trzy lata.

Uniwersytet Trzeciego Wieku przy PWT we Wrocławiu za główny cel działalności postawił sobie przekazanie w przystępny sposób wiedzy teologicznej seniorom. Okazało się, że zapotrzebowanie na ten rodzaj wiedzy jest bardzo duże. Katecheza dla dorosłych, ujęta w ramy akademickie – to dobra propozycja skierowana do najstarszych studentów, którzy sami przyznają, że z wiarą nie jest u nich tak źle, ale już z wiedzą religijną – dużo gorzej.

Zapraszamy zatem i naszych Seniorów: bierzcie przykład z młodzieży i szturmujcie wyższe uczelnie, które otwierają się również na Was. Uniwersytety trzeciego wieku czekają! Wszystkich chcących pogłębiać swoją wiarę i wiedzę religijną oczekujemy więc w gronie słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku przy Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu.


UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU NA PAPIESKIM WYDZIALE TEOLOGICZNYM WE WROCŁAWIU

Rektor Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu informuje, że na naszej Uczelni w roku akademickim 2011/2012 będzie kontynuował swoją działalność Uniwersytet Trzeciego Wieku.

Do grona słuchaczy Uniwersytetu mogą kandydować osoby, które ukończyły 50 rok życia. Zadaniem Uniwersytetu Trzeciego Wieku na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu będzie w szczególności: dbałość o zachowanie i powiększenie intelektualnej i duchowej sprawności osób starszych, edukacja ustawiczna seniorów poprzez prowadzenie wykładów głównie z zakresu nauk teologicznych, aktywizacja społeczna poprzez rozwijanie kontaktów i współpracy między społecznościami, szersze poznanie kultury polskiej ze szczególnym uwzględnieniem kultury Dolnego Śląska.

Zajęcia w naszym Uniwersytecie będą prowadzić nauczyciele akademiccy, głównie z Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Będą się one odbywały w drugą i czwartą sobotę miesiąca w budynkach Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu.

Serdecznie zapraszamy Seniorów do wstępowania w szeregi słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku na Papieskiej Uczelni we Wrocławiu. Zapisy przyjmuje Dziekanat Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu, ul. Katedralna 9, 50-328 Wrocław, tel. 71 322-99-70. Wymagane dokumenty: kwestionariusz osobowy słuchacza UTW (do pobrania na stronie internetowej PWT), 2 podpisane fotografie do uczelnianych dokumentów, ksero dowodu osobistego. Osoby, które do dnia 10 października 2011 r. przedłożą na piśmie chęć uczestniczenia w zajęciach UTW na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu zostaną przyjęte na I rok studiów.

Pełnomocnikiem Rektora PWT we Wrocławiu ds. Uniwersytetu Trzeciego Wieku jest ks. dr Henryk Szeloch.

Inauguracja roku akademickiego w Uniwersytecie Trzeciego Wieku na Papieskim Wydziale Teologicznym we Wrocławiu planowana jest w sobotę, dn. 22 października 2011 r. Więcej informacji dotyczących tego Studium na Papieskiej Uczelni będzie można znaleźć na stronie internetowej: www.pwt.wroc.pl