Luty 2001

W służbie najuboższym

Uczony i gorliwy pasterz

Samorządny umysł

Światło dla odrzuconych

Obecność Chrystusa w znaku jedności wierzących

Ks.Luigi Giussani

Na służbie u Królowej

Nowy biskup z Wrocławia

Nie-zwykła szkoła

550 lat kościoła na wrocławskim Ołtaszynie

W poszukiwaniu szczęścia

Śląskie Castel Gandolfo

Czy niechodzenie na religię jest grzechem?




Strona główna

Archiwum

550 lat kościoła na wrocławskim Ołtaszynie


Pierwszy zapis o Ołtaszynie (Oltauschino) pochodzi z roku 1204. Był on wtedy własnością klasztoru augustianów Najświętszej Maryi Panny na Piasku. Od roku 1345 do 1810 wieś należała do prepozyta kapituły wrocławskiej. Ludność polska zamieszkiwała tę osadę od końca XVIII wieku. Do Wrocławia Ołtaszyn włączono w styczniu 1951 r. 17 maja 2000 r minęło 550 lat od chwili konsekracji obecnego kościoła parafialnego p.w. Wniebowzięcia NMP. Aktu tego dokonał sufragan wrocławski, biskup Bernard II.

Dokładna data powstania parafii we wsi Ołtaszyn nie jest znana. Wiadome jest tylko, że istniała ona przed rokiem 1254. Kościół parafialny zbudowany został w pierwszej połowie XIII wieku. Była to prawdopodobnie budowla drewniana. Nie wykluczone, że do jej powstania przyczyniła się św. Jadwiga, która ofiarowała znaczne fundusze na budowę świątyni i wyposażenie wnętrza. Jeszcze na początku XVIII wieku wymieniany jest jeden stary, w kolorze niebieskim ornat, o którym mówiono, że został zrobiony z sukni św. Jadwigi.

Nowy kościół wybudowano na początku XV wieku. Być może stary był już mocno naruszony, lub też spalony podczas wojny husyckiej w 1428 r. kiedy to ucierpiał pobliski Brochów. Konsekracja obecnego kościoła miała miejsce 17 maja 1450 roku. Dokonał jej sufragan ówczesnego biskupa Wrocławia Piotra - biskup Bernard II. Świątynia była, podobnie jak dziś, halowym, ceglanym budynkiem, pokrytym dwuspadowym dachem. Liczne przypory na zewnątrz i cztery masywne filary w środku świadczą o zaplanowanym, ale nie wykonanym (do XIX wieku) sklepieniu. Istnieje prawdopodobieństwo, że konsekracja nastąpiła przed ukończeniem budowy. Pod koniec XV wieku dobudowano zakrystię. W tym też czasie powstało północne wejście zwieńczone póŸnogotyckim "oślim grzbietem" (obecnie zamurowane). Kościół nosił wówczas wezwanie: Wszechmocnego Boga, Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Tomasza z Canterbury.

Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1632 roku, proboszcz Mateusz Bleich został zmuszony do ucieczki i szukania schronienia we Wrocławiu. Ocalił on cenne elementy wyposażenia, wśród nich srebrny kielich mszalny z 1518 roku. W nocy z 11 na 12 lutego 1848 roku miała miejsce w kościele wielka kradzież, podczas której zaginęło większość wartościowych, gromadzonych przez stulecia przedmiotów. W latach 1855 - 56, kiedy proboszczem był ks. Augustyn Kintzel, świątynia została przebudowana w duchu akademickiego gotyku (proj. Bergemann). Na miejsce spróchniałego stropu powstało sklepienie krzyżowo - żebrowe, założono nową konstrukcję dachową i pokryto kościół dachówką klasztorną. Podwyższono wieżę dobudowując trzy kondygnację, hełm ozdobiono czterema sterczynami. Wystrój wnętrza kościoła zmieniono z barokowego na neogotycki (istniejący do dzisiaj), Mimo dużych wpływów reformacji kościół na Ołtaszynie zawsze był katolicki.

W 1945 roku wycofujące się z Wrocławia wojska niemieckie umieszczają na wieży kościoła w Ołtaszynie działo przeciwlotnicze i karabiny maszynowe. Są oni ostrzeliwani przez kilka dni przez armię radziecką. Kościół zostaje zniszczony w 50%. 5 maja 1945 r. zostaje całkowicie spalona plebania.

Przy kościele znajduje się cmentarz ogrodzony średniowiecznym murem.

W wyposażeniu kościoła na uwagę zasługują gotyckie figury Matki Bożej z Dzieciątkiem, św. Barbary i św. Katarzyny znajdujące się w pseudogotyckim ołtarzu głównym. Umieszczone są tam także figury sześciu apostołów, zdobiących niegdyś skrzydła gotyckiego ołtarza. Ołtarz boczny (północny) zdobi scena spod krzyża Chrystusa oraz figury świętych: Apolonii i Agnieszki. Poniżej znajduje się płaskorzeŸba przedstawiająca Ostatnią Wieczerzę. W centrum drugiego bocznego ołtarza (południowy) umieszczono płaskorzeŸbę Zaśnięcia NMP, poniżej której znajduje się Pieta. W ołtarzu tym umieszczono także figury św. Elżbiety, św. Jadwigi i dwóch z ośmiu zachowanych apostołów. W kościele zachowały się trzy obrazy: św. Jadwigi , "Getsemani" i św. Tomasza z Cantenbury. W północnej ścianie prezbiterium wmurowane jest sakramentarium z piaskowca przesłonięte ręcznie kutą kratą z XV wieku.

Pierwszym znany proboszcz Ołtaszyna nazywał się Jan, jest on wymieniany w dokumencie 1347 roku. Natomiast pierwszy znany wikary to Mikołaj Relicz (1408 r.). Dwaj proboszczowie Ołtaszyna zostali biskupami: Jan IV Sitsch (biskup wrocławski w latach 1601-1608) i Jan Baltazar Liesch (sufragan wrocławski od 1592 do 1661 r.). Pierwszym proboszczem XX wieku był ks. Jan Soffner (1864 - 1905), doktor teologii, egzaminator prosynodalny, wykładowca teologii dogmatycznej na Uniwersytecie. Po nim proboszczem został ks. Jan Weidner, a od 1935 roku pochodzący z Chorzowa ks. Józef Wallek. Jego matka była Polką a ojciec Niemcem.

Ks. Wallek był proboszczem do 1947 roku. Od niego dnia 29 kwietnia parafię przejął ks. Kazimierz Suchecki. Ks. Wallek, jego wikariusz ks. Hellman i cztery siostry elżbietanki (Niemki) wyjechały do Niemiec wraz z resztą rodzin niemieckich. Po śmierci ks. Sucheckiego (17.10.1973 r.) proboszczem parafii został ks. Bronisław Owczarz, który po wybudowaniu kościoła w należących do ołtaszyńskiej parafii Wojszycach wystąpił o podział parafii i przeniósł się do Wojszyc. Od 1991 roku proboszczem na Ołtaszynie jest ks. dr Stanisław Dudek. W ostatnim dziesięcioleciu staraniem parafian Ołtaszyna dokonano wielu prac remontowo - konserwatorskich przygotowując świątynię do obchodów 550-lecia jej konsekracji.

Po II wojnie światowej do parafii w Ołtaszynie należały: Wojszyce, Żerniki Wrocławskie, Lamowice, Biestrzyków, Suchy Dwór, Karwiany, Komorowice, Lasowa, Bielany (parafia istniejąca samodzielnie została w 1663 roku przyłączona do Ołtaszyna), Magnice, Łukaszowice, Klecina, Partynice, Krzyki, Wysoka, Tor Wyścigowy. Obecnie przy ołtaszyńskiej parafii pozostały: osiedle Partynice (Tor Wyścigów Konnych) i wioski: Karwiany, Komorowice, Radomierzyce, Suchy Dwór, Wysoka.

opracował ks. Grzegorz Sokołowski