Prymas Stefan Wyszyński w realiach PRL

Stefan Wyszyński urodził się 3 sierpnia 1901 r. w Zuzeli nad Bugiem, na pograniczu Podlasia i Mazowsza. Po ukończeniu liceum we Włocławku wstąpił do tamtejszego seminarium duchownego. Wątły młodzieniec przyjął święcenia kapłańskie właściwie powodowany litością swego biskupa, sam, w bocznej, kaplicy Matki Bożej katedry włocławskiej 3 sierpnia 1924 r. Bóg jednak nie tylko wybiera według własnego zamysłu, ale także przygotowuje go do wykonania zadań, które przewidział dla człowieka. Widać to było wyraźnie na przykładzie życia młodego księdza Stefana Wyszyńskiego. W okresie międzywojennym zainteresował się zagadnieniami społecznymi, przez co był przygotowany do zadań, jakie przed nim stanęły przed nim po wojnie w komunistycznej rzeczywistości. Jako profesor katolickiej nauki społecznej we włocławskim seminarium, redaktor „Ateneum Kapłańskiego”, chrześcijański działacz robotniczy, członek Rady Społecznej przy prymasie Auguście Hlondzie, ks. Stefan Wyszyński był w okresie międzywojennym jednym z najlepszych w Polsce chrześcijańskich znawców marksizmu. Jego publikacje z tamtych lat są dowodem kompetencji w tym zakresie, natomiast współpraca ze środowiskami robotniczymi we Włocławku pozwalała mu zrozumieć aktualne problemy i nadzieje środowiska robotniczego.

Ks. Wyszyński zainteresował się zagadnieniem marksizmu w czasie, gdy ideologia ta nie miała szans zadomowienia się w Polsce, choć była modna w elitarnych kręgach lewicującej inteligencji polskiej oraz zaniedbanych ekonomicznie i moralnie środowiskach robotniczych.

4 marca 1946 r. papież Pius XII mianował ks. Stefana Wyszyńskiego biskupem lubelskim, a 12 maja na Jasnej Górze otrzymał sakrę biskupią z rąk kard. Augusta Hlonda, po śmierci którego w listopadzie 1948 r. został arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim, prymasem Polski.

Nowowydana publikacja historyka podejmującego zagadnienia powojennych dziejów Polski, a szczególnie Kościoła katolickiego – Rafała Łatki przedstawia Prymasa Stefana Wyszyńskiego w realiach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W rzeczywistości komunistycznej kard. Wyszyński odważył się kształtować tożsamość narodową ściśle związaną z wiarą katolicką. Publikacja prezentuje zmagania z komunistycznym państwem, chęć wypracowania przestrzeni do funkcjonowania Kościoła i zachowania wiary wśród ludu. Temu ostatniemu miały służyć przede wszystkim działania duszpasterskie związane z Millenium Chrztu Polski. Ostatni rozdział „Prymas Zwycięski” dobrze oddaje efekt działań Prymasa Tysiąclecia.

Książka jest efektem wieloletnich badań naukowych i analiz źródeł dotyczących działalności Kościoła katolickiego w Polsce po 1945 r. Poznajemy w niej całościowe podejście kard. Wyszyńskiego do rzeczywistości społeczno-politycznej Polski Ludowej. Publikacja zawiera wiele cytatów z wypowiedzi Prymasa Polski, także te szerzej nieznane lub nigdy nie przytaczane.

Choć wydawca zapewnia, że książka spełnia rygory naukowości dziwi brak w niej przypisów, które są jednym z podstawowych elementów prac o charakterze naukowym. Ten mankament nie przekreśla jednak wartości publikacji Rafała Łatki jako eseju historycznego.

15 września 2022 roku odbyło się spotkanie promocyjne książki dr. hab. Rafała Łatki pt. „Prymas Stefan Wyszyński w realiach PRL”. Towarzyszyła mu dyskusja, w której wzięli udział, oprócz autora, prof. dr hab. Antoni Dudek, dr hab. Paweł Skibiński, prof. ucz., prof. dr hab. Jan Żaryn oraz ks. dr hab. Krzysztof Warchałowski. Monografia została wydana nadkładem Wydawnictwa Instytutu De Republica oraz Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.

Prymas Stefan Wyszyński w realiach PRL
Oprawa: twarda
Wydanie: pierwsze
ISBN: 978-83-67253-28-4
Liczba stron: 350
Rok wydania: 2022

Wydawca: Instytut De Republica
Autor: dr hab. Rafał Łatka

Zdjęcia ze spotkania promocyjnego książki (autor: Wydawca)